Ðề tài: Thời gian trong đoạn trường tân thanh của nguyễn du

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
1.1. Truyện Nôm là một thể loại văn họcluận văn văn học độc đáo của Việt Nam vì chúng được viết bằng văn tự và thể thơ dân tộcluận văn dân tộc học. Trải qua một quá trình phát triển lâu dài, kể từ truyện Nôm đầu tiên Lạc xương phân kính quốc ngữ truyện tương truyền của Đại Hưng hầu Nguyễn Thế Nghi (thế kỷ XVI) đến truyện cuối cùng Từ Thức lấy vợ tiên (1920) chúng ta đã có một kho tàng truyện Nôm đồ sộ với khoảng trên dưới 100 tác phẩm. Vì vậy, nghiên cứu truyện Nôm là việc làm có ý nghĩa khoa học.
1.2. Trong số các truyện Nôm thì Đoạn trường tân thanh của Nguyễn Du là một trong những đỉnh cao. Vì vậy nghiên cứu tác phẩm này có ý nghĩa làm rõ được đặc trưng thể loại. Với Đoạn trường tân thanh, truyện Nôm đã khẳng định một cách thuyết phục sự phong phú về ngôn ngữluận văn ngôn ngữ học cũng như sự hoàn thiện thể loại truyện Nôm trong văn học dân tộc.
1.3. Từ trước đến nay, khi nghiên cứu Đoạn trường tân thanh, các nhà nghiên cứu đã chú trọng cả hai mặt nội dung và nghệ thuật. Về nội dung, đã có nhiều ý kiến thậm chí trái ngược nhau nhưng về nghệ thuật thì giới nghiên cứu đều công nhận Nguyễn Du là bậc thầy và chưa có một ai vượt qua được. Nghiên cứu nghệ thuật Đoạn trường tân thanh có nhiều phương diện, song ở đây chúng tôi chỉ chọn một khía cạnh nhỏ trong thế giới nghệ thuật của tác phẩm là “thời gian”. Bởi thời gian trong tác phẩm không chỉ thể hiện diễn biến của cốt truyện mà còn đóng vai trò là môi trườngđồ án môi trường để nhân vật bộc lộ tính cách. Hiểu thời gian trong Đoạn trường tân thanh chúng ta sẽ hiểu được một vấn đề quan trọng về thế giới nghệ thuật cũng như thi pháp của tác phẩm.
Với tư cách là giáo viên làm nhiệm vụ giảng dạy văn học, việc nghiên cứu Đoạn trường tân thanh sẽ tạo điều kiện cho người viết có dịp hiểu sâu thêm tác phẩm để giảng dạy được tốt hơn.
2. Lịch sửtiểu luận lịch sử đảng vấn đề
Kể từ khi ra đời đến nay, Đoạn trường tân thanh đã được công chúng và các nhà nghiên cứu quan tâm. Đã có không ít các cuộc tranh luận xung quanh việc tìm hiểu tác phẩm, thậm chí đã có nhiều ý kiến trái ngược nhau. Nhưng riêng về vấn đề nghiên cứu “thời gian” trong tác phẩm thì phải đến giai đoạn sau 1975 mới có những bài viết, những công trình, những luận vănluận văn tốt nghiệp đề cập đến.
Đáng kể nhất là cuốn Thi pháp Truyện Kiều của giáo sư Trần Đình Sử. Trong đó, tác giả bàn đến và đóng góp những phát hiện mới về thời gian nghệ thuật trong Đoạn trường tân thanh. Tác giả đã bàn đến sự xuất hiện trong tác phẩm dòng thời gian định mệnh, dòng thời gian tâm trạng của nhân vật, thời gian sự kiện, thời gian gấp khúc có tính liên tục, có nhịp điệu dồn dập, chống chéo, sự kiện này chưa xong sự kiện kia đã tới, gối đầu lên nhau, chồng chất xô đẩy nhau khi tai họa cũng như khi hạnh phúc.
Ở cuốn Tìm hiểu Truyện Kiều của Lê Quế cũng nói đến thời gian, nhưng ở đây chủ yếu nói tới tuổi của chị em Kiều, thời gian và các sự kiện cụ thể xảy ra trong cuộc đời Kiều vào ngày tháng năm nào và trong bao nhiêu lâu. Theo Lê Quế tổng hợp và tính ra được “ Thời gian Thúy Kiều tiếp khách ở lầu xanh của Tú Bà là 4 năm 6 tháng, từ 1-7 năm nàng 22 tuổi cho đến hôm gặp Thúc Sinh 1-1 năm nàng 27 tuổi và toàn bộ thời gian mười lăn năm của Thúy Kiều gồm ba giai đoạn: ở lầu xanh của Tú Bà 4 năm 6 tháng. Quan hệ với Thúc Sinh 3 năm 7 tháng 15 ngày. Hội ngộ với Giác Duyên 6 năm 10 tháng 15 ngày. Tổng cộng là 15 năm”. [34- 109]
Gần đây nhất là cuốn 200 năm nghiên cứu bàn luận Truyện Kiều cũng có bài Thời gian hiện sinh trong Đoạn trường tân thanh của Lê Tuyên mà Lê Xuân Lít đã sưu tầm và giới thiệu. Ở bài viết này tác giả chủ yếu đi vào ba loại thời gian:
- Thời gian ngoại tại và sự chuyển vần.
- Thời gian nội tâm và dòng tâm lýluận văn thạc sĩ quản lý giáo dục, trong loại thời gian này thì lại được chia thành những mảng nhỏ như: hiện hữu tính của thời gian tâm lý, hiện hữu tính và vị tri tính trong tác phẩm, biến thể tính của thời gian hiện hữu.
- Thời gian xã hội và sự phối hợp giữa người cùng vũ trụ.
Tác giả kết luận “ thời gian hiện sinh trong Đoạn trường tân thanh chỉ là một mối tương giao tất yếu và đương nhiên. Mối tương giao ấy đã đi từ ngoại giới đến con người và từ con người đạt đến một thể trung gian, tạo thành liên hệ giữa người và vũ trụ. Thể trung gian ấy là xã hội đã biểu dương qua xã hội âm tính của Đoạn trường tân thanh như một gạch nối tiếp giao giữa vô ngã của ngoại giới và bản ngã sâu đậm của con người” [ 924]
Ngoài ra còn có một số luận văn thạc sĩluận văn thạc sĩ cũng đã đề cập đến thời gian trong tác phẩm Đoạn trường tân thanh, nhưng là ở các khía cạnh khác nhau:
Cuốn luận văn Thời gian tự sự trong Truyện Kiều của Nguyễn Du của Phùng Hữu Hải chủ yếu đi vào tìm hiểu thời gian tự sự và phương hướng vận dụng lý thuyết thời gian tự sự vào trong Đoạn trường tân thanh của Nguyễn Du. Ở cuốn luận văn này tác giả đã tìm hiểu được trình tự tự sự trong Đoạn trường tân thanh gồm có trình tự tự sự bị đảo ngược (trình tự thời gian hồi tưởng) và trình tự trần thuật có tính chất dự báo trước (dự cảm linh cảm).
Ngoài ra cuốn luận văn này còn tìm hiểu được tốc độ thời gian nghệ thuật trong Đoạn trường tân thanh có thể biểu hiện bằng các hình thức như tỉnh lược, ngừng nghỉ, hoạt cảnh và lược thuật.
Ở cuốn luận văn Một số phương tiện biểu thị ý nghĩa thời gian trong Truyện Kiều của Nguyễn Du của Phạm Thị Thu Phương lại chủ yếu đi vào tìm hiểu hình thức thời gian được biểu hiện bằng phương tiện từ vựng và một số cấu trúc cú pháp. Luận văn đi sâu tìm hiểu nội dung hai phương tiện từ vựng và một số cấu trúc để biểu thị các ý nghĩa thời điểm, thời lượng, tần suất trong Đoạn trường tân thanh.
Tuy nhiên, các bài viết, các công trình này mới khảo sát một số mặt chủ yếu của thời gian nghệ thuật trong Đoạn trường tân thanh cho phép ta nhận rõ cá tính sáng tạo độc đáo của Nguyễn Du mà chưa đi sâu nghiên cứu cụ thể về từng loại thời gian.
Vì vậy tìm hiểu yếu tố “thời gian” để từ đó thấy được sự độc đáo, sáng tạo và tài năng của Nguyễn Du khi vận dụng ngôn ngữ dân tộc vào sáng tạo văn học là một vấn đề mới, cần thiết và được chúng tôi nghiên cứu một cách cụ thể.Trích từ: http://sohabook.com